Reprezentacja przed Trybunałem w Strasburgu

Kancelaria reprezentuje Klientów w postępowaniu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu w sprawach o stwierdzenie naruszenia prawa przewidzianego w europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności po nowelizacji przez Protokół 11 (ratyfikowane przez Polskę 19.01.1993), Protokół Dodatkowy (ratyfikowany przez Polskę 10.10.1994), Protokół 4 (ratyfikowany przez Polskę 10.10.1994), Protokół 6 (ratyfikowany przez Polskę 01.11.2000), Protokół 7 (ratyfikowany przez Polskę 01.03.2003), i przyznanie zadośćuczynienia.

Ważne informacje.

Postępowanie jest kilkuetapowe, rozpoczyna się wniesieniem skargi. Skargę może wnieść osoba, która jest ofiarą naruszenia prawa lub praw zawartych w Konwencji i w protokołach dodatkowych. Trybunał nie rozpatruje zarzutów przeciwko Państwu Polskiemu dotyczących wydarzeń, które miały miejsce przed ratyfikacją poszczególnych regulacji przez Polskę (sama Konwencja została ratyfikowana w dniu 19 stycznia 1993 roku). Skargi nie można kierować przeciwko osobom fizycznym ani prawnym. Przedmiotem skargi może być wyłącznie działanie lub zaniechanie władz publicznych. Trybunał nie jest sądem odwoławczym od decyzji sądów krajowych.

Warunkiem dopuszczalności skargi jest zgodne z procedurą wyczerpanie wszystkich dostępnych w danym państwie środków odwoławczych. W praktyce oznacza to konieczność np. wcześniejszego złożenia skargi konstytucyjnej do Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz - często - skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego. Kolejnym warunkiem jest, aby skarga była wniesiona nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od daty doręczenia skarżącemu ostatniej (ostatecznej) decyzji lub wyroku w Polsce.

Uwaga: wg informacji prasowych, ponad 90% skarg rozpatrywanych przez Trybunał uznawanych jest za niedopuszczalne z powodu niedotrzymania warunków w postaci konieczności wyczerpania środków odwoławczych w kraju lub z powodu przekroczenia sześciomiesięcznego terminu.

Jak wnieść skargę?

Skargi do Trybunału można wnosić wyłącznie drogą pocztową, najlepiej korzystając z formularza skargi i załączając kopie wszystkich decyzji i wyroków wydanych w sprawie. W zwięzły sposób należy sformułować zarzuty, powołując chronologicznie fakty związane ze skargą i wyjaśnić, jakie przepisy stanowiąc podstawę stawianych zarzutów.

Językami urzędowymi Trybunału są angielski i francuski, ale skargę można też wnieść po polsku. Jednakże na późniejszym etapie postępowania (jeśli skarga nie zostanie uznana za niedopuszczalną) wszelka korespondencja i postępowanie będą prowadzone w języku angielskim lub francuskim.

Sprawa jest rozpoznawana przez Trybunał bez pobierania opłat sądowych. Trybunał nie zasądza jednak zwrotu kosztów sporządzenia wstępnej skargi przez prawnika. Na późniejszym etapie, po powiadomieniu rządu o wniesieniu skargi i zwróceniu się przez Trybunał z prośbą o przedstawienie pisemnego stanowiska, skarżący może ubiegać się o bezpłatną pomoc prawną, jeśli spełnia warunki jej przyznania.

Jakie zadośćuczynienie może przyznać Trybunał?

Pomocne informacje w tym zakresie zawiera Instrukcja Prezesa Trybunału wydana w dniu 28 marca 2007 roku.

Procedura postępowania przed Trybunałem została istotnie zmieniona przez Protokół 14 Konwencji poprzez:

- zwiększenie możliwości odrzucania skarg oczywiście niedopuszczalnych, obecnie będą one odrzucane mocą decyzji jednego sędziego, podczas gdy przed reformą decyzję taką podejmował komitet Trybunału złożony z trzech sędziów;

- wprowadzenie nowych środków mających na celu usprawnienie procedury rozpatrywania skarg dotyczących kwestii, w których istnieje dobrze utrwalone orzecznictwo, tzw. spraw powtarzających się (ang. repetitive cases). Zmiana polega na tym, że zamiast przez izbę siedmioosobową, skargi te rozpatrywane będą przez komitety złożone z trzech sędziów. Komitet będzie mógł jednomyślnie uznać skargę za niedopuszczalną lub skreślić ją z listy skarg, albo też uznać skargę za dopuszczalną i wydać orzeczenie, jeżeli dane zagadnienie było już wcześniej przedmiotem ugruntowanego orzecznictwa Trybunału;

- wprowadzenie nowej przesłanki dopuszczalności skargi, tzw. "znaczącego uszczerbku". Trybunał uzna za niedopuszczalną każdą skargę indywidualną w przypadku, gdy wnioskodawca nie doznał znaczącego uszczerbku, chyba że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji i jej Protokołów wymaga rozpoznania przedmiotu skargi oraz pod warunkiem, że żadna sprawa, która nie została należycie rozpatrzona przez sąd krajowy nie może być odrzucona na tej podstawie;

- zwiększenie możliwości zawarcia przez strony ugody na każdym etapie postępowania przez Trybunałem. Postępowanie zmierzające do ugody jest poufne, a w przypadku polubownego załatwienia sprawy Trybunał skreśla sprawę z listy spraw w formie decyzji;

- wprowadzenie możliwości przedkładania przez Komisarza Praw Człowieka Rady Europy uwag pisemnych i branie przez niego osobistego udziału w rozprawach toczących się przed Izbą lub Wielką Izbą Trybunału;

- wprowadzenie możliwości okresowego zmniejszenia liczby sędziów orzekających w Izbie z siedmiu do pięciu. Decyzję taką podejmuje Komitet Ministrów na wniosek Zgromadzenia Parlamentarnego na zasadzie jednomyślności i na czas określony.

Protokół 14 Konwencji wszedł w życie w stosunku do wszystkich stron, również do Rzeczypospolitej Polskiej, 1 czerwca 2010 roku.

Do pobrania:
wzór pełnomocnictwa do reprezentowania przed Trybunałem.